പാടലീപുത്രത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത്, രാജപ്രാസാദത്തോട് ചേർന്നുനിന്ന മഹാമാത്യന്റെ കാര്യാലയം അന്നത്തെ പ്രഭാതം മുതൽക്കേ അസാധാരണമായൊരു നിശ്ശബ്ദതയിലായിരുന്നു.
മൗര്യസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ദൂരദേശങ്ങളിൽ നിന്നെത്തിയ ദൂതന്മാരും, നികുതിക്കണക്കുകളുമായി എത്തിയ ഉദ്യോഗസ്ഥരും, തക്ഷശിലയിൽ നിന്നും കലിംഗത്തിൽ നിന്നുമുള്ള സൈനികവിവരങ്ങൾ കൈമാറാൻ വന്ന സന്ദേശവാഹകരും പുറത്തെ വരാന്തകളിൽ തങ്ങളുടെ ഊഴത്തിനായി കാത്തുനിന്നു.
എന്നാൽ ആ തിരക്കിന്റെ നടുവിലും, ഒരു മുറി മാത്രം മറ്റെല്ലാ ബാഹ്യശബ്ദങ്ങളിൽ നിന്നും പൂർണ്ണമായി വിച്ഛേദിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
കട്ടിയുള്ള കരിന്തേക്ക് വാതിലുകളും വൻകരിങ്കൽ ഭിത്തികളും കൊണ്ട് കാവലുറപ്പിച്ചിരുന്ന ആ രഹസ്യ അറയായിരുന്നു മഹാമാത്യൻ രാധാഗുപ്തന്റെ മന്ത്രണശാല.
അവിടെ രാജകീയ ആഡംബരങ്ങളേക്കാൾ കൂടുതൽ തളംകെട്ടിനിന്നത് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അദൃശ്യാധികാരത്തിന്റെ ഭാരമായിരുന്നു.
മുറിയുടെ നടുവിലെ കൂറ്റൻ കൽമേശപ്പുറത്ത് വിരിച്ചിരുന്ന വിശാലമായ ഭൂപടത്തിൽ ജംബുദ്വീപത്തിന്റെ നദികളും പർവതങ്ങളും ജനപദങ്ങളും ഉത്തരാപഥ-ദക്ഷിണാപഥ വ്യാപാരപാതകളും അതീവ സൂക്ഷ്മതയോടെ വരച്ചുചേർത്തിരുന്നു. ചില തന്ത്രപ്രധാന ഇടങ്ങളിൽ ആനക്കൊമ്പിൽ കൊത്തിയ ചെറുശില്പങ്ങളും താമ്രക്കുറ്റികളും പതിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഒരു വശത്ത് ഇലപ്പന്തം പോലെ കത്തുന്ന എണ്ണവിളക്കിന്റെ മഞ്ഞവെളിച്ചത്തിൽ രാധാഗുപ്തൻ ഒറ്റയ്ക്കിരിക്കുകയായിരുന്നു.
വാർദ്ധക്യം ആ ശരീരത്തെ തൊട്ടുതുടങ്ങിയിരുന്നെങ്കിലും, തലച്ചോറിലേക്ക് തുളച്ചുകയറുന്ന ആ കണ്ണുകളിൽ തരിമ്പുപോലും ക്ഷീണമുണ്ടായിരുന്നില്ല.
കയ്യിലിരുന്ന താളിയോലയിലെ ഒറ്റവരി വായിച്ചുതീർത്ത ശേഷം അദ്ദേഹം അത് പതുക്കെ മടക്കിവെച്ചു.
വാതിലിന് പുറത്ത് കൃത്യമായ അളവിലുള്ള കാൽപ്പെരുമാറ്റം.
രണ്ടുതവണ മുട്ടുന്ന ശബ്ദം.
തുടർന്ന് കനത്ത നിശ്ശബ്ദത.
രാധാഗുപ്തൻ തലയുയർത്തി.
"പ്രവേശിക്കൂ."
തേക്ക് കട്ടിളപ്പടി ശബ്ദമില്ലാതെ തുറക്കപ്പെട്ടു.
ആദ്യം മൊഗ്ഗലിപുത്ത തിസ്സ മഹാഥേരൻ അകത്തേക്ക് കാലെടുത്തുവെച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ ഒതുങ്ങിയ കാൽവെപ്പുകളോടെ സുമനനും.
രാധാഗുപ്തന്റെ നോട്ടം ആദ്യം തിസ്സയുടെ മുഖത്ത് തറഞ്ഞുനിന്നു.
സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ചാരശൃംഖലയെ സ്വന്തം കൺകോണിൽ ഒതുക്കിനിർത്തുന്ന രാധാഗുപ്തന് നന്നായി അറിയാമായിരുന്നു—മഹാഥേരൻ സാധാരണയായി ഭരണകാര്യങ്ങളിലോ കൊട്ടാരത്തിന്റെ രഹസ്യ ഇടനാഴികളിലോ നേരിട്ട് കടന്നുവരുന്ന പ്രകൃതക്കാരനല്ല.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ, ആത്മീയഗുരുവിന്റെ ഈ വരവ് തന്നെ ഒരു മഹാവിപത്തിന്റെ മുന്നറിയിപ്പാണ്.
"മഹാഥേരാ..."
രാധാഗുപ്തൻ ഇരിപ്പിടത്തിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായി എഴുന്നേറ്റില്ലെങ്കിലും, മുന്നോട്ട് അല്പം ആഞ്ഞ് ആദരപൂർവ്വം ശിരസ്സുനമിച്ചു.
തിസ്സ മഹാഥേരൻ കൈകൾ ചേർത്തുപിടിച്ചു. "മഹാമാത്യാ."
സുമനൻ അല്പം പിന്നിലായി വിനീതനായി കൈകൂപ്പി നിന്നു.
രാധാഗുപ്തന്റെ തീക്ഷ്ണമായ കണ്ണുകൾ ആ ചെറുപ്പക്കാരനായ ഭിക്ഷുവിലേക്ക് നീങ്ങി. ദീർഘയാത്രയുടെ പൊടിയും ക്ഷീണവും അവന്റെ കാഷായവസ്ത്രത്തിലും മുഖത്തും പ്രകടമായിരുന്നു.
പക്ഷേ അതിനേക്കാൾ രാധാഗുപ്തൻ ശ്രദ്ധിച്ചത് അവന്റെ കണ്ണുകളിലെ വലിഞ്ഞുമുറുകിയ ഭാവമായിരുന്നു—നെഞ്ചിൽ പേറുന്ന ഭയാനകമായ സത്യത്തിന്റെ ഭാരം.
"ഇരിക്കൂ."
രാധാഗുപ്തൻ ആംഗ്യം കാട്ടിയ താഴ്ന്ന തടിപ്പീഠങ്ങളിൽ തിസ്സയും സുമനനും ഇരുന്നു.
രാധാഗുപ്തൻ കുറച്ചുനിമിഷങ്ങൾ അവരെ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിച്ചു.
"മഹാഥേരൻ നേരിട്ട് എന്റെ മന്ത്രി ശാലയിലേക്ക് വരണമെങ്കിൽ, കാര്യം സാധാരണമായ ഒന്നാകാൻ വഴിയില്ല."
മൊഗ്ഗലിപുത്ത തിസ്സയുടെ മുഖത്ത് കൂടുതൽ ഇരുണ്ട ഗൗരവം പടർന്നു.
അദ്ദേഹം സുമനനെ ഒന്നു നോക്കി.
സുമനൻ തന്റെ അരപ്പട്ടയ്ക്കുള്ളിൽ അതീവരഹസ്യമായി ഒതുക്കിപ്പിടിച്ചിരുന്ന ആ തുണിച്ചുരുൾ പതുക്കെ പുറത്തെടുത്തു.
അതിന്റെ മടക്കുകൾ കണ്ടമാത്രയിൽത്തന്നെ രാധാഗുപ്തന്റെ പുരികങ്ങൾ ചെറുതായി വലിഞ്ഞു; കണ്ണുകളിൽ തണുത്ത കൗതുകം മിന്നിമറഞ്ഞു.
മഹാഥേരൻ സംസാരിച്ചുതുടങ്ങി:
"പ്രഭോ... സംഘത്തിന്റെ ഉള്ളറകളെ തുരങ്കംവെക്കുന്ന മറ്റൊരു ഗോപ്യസംഘത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കൃത്യമായ വിവരം ഞങ്ങൾക്ക് ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു."
രാധാഗുപ്തന്റെ മുഖഭാവം ഒരൊറ്റ നിമിഷം കൊണ്ട് കരിങ്കല്ലുപോലെ നിശ്ചലമായി.
"മറ്റൊരു സംഘമോ? ബൗദ്ധസംഗീതിക്ക് മുന്നോടിയായി നാം ശുദ്ധീകരിക്കാൻ തുടങ്ങിയ കപടവിഭാഗങ്ങൾക്ക് പുറമെയോ?"
"അതെ," മൊഗ്ഗലിപുത്ത തിസ്സയുടെ സ്വരം ഇത്തവണ മുറിക്കുള്ളിൽ വല്ലാത്തൊരു താഴ്ന്ന കനത്തോടെ മുഴങ്ങി. "ഇതുവരെ കണ്ട മറ്റെല്ലാ അധർമ്മങ്ങളെക്കാളും ക്രൂരവും വിഷലിപ്തവുമായ ഒന്ന്."
രാധാഗുപ്തന്റെ വിരലുകൾ കൽമേശയിലെ ഭൂപടത്തിന്റെ അരികിൽ അറിയാതെ താളമിട്ടു.
"ഏതാണ് ആ സംഘം?"
ആ ശീതീകരിച്ച നിശ്ശബ്ദതയിലേക്ക് മഹാഥേരൻ ആ പേര് സാവധാനം ഉച്ചരിച്ചു:
"അഷ്ടബീജ സംഘം."
ആ വാക്കുകൾ അന്തരീക്ഷത്തിൽ പതിച്ച അതേ സെക്കൻഡിൽ, ഒരിക്കലും ഭാവഭേദങ്ങൾ കാട്ടാത്ത സാക്ഷാൽ രാധാഗുപ്തന്റെ മുഖത്ത് അപൂർവ്വമായൊരു ഞെട്ടൽ മിന്നിമറഞ്ഞു!
അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ണുകൾ തിസ്സയിൽ നിന്ന് സുമനനിലേക്ക് പാഞ്ഞു.
"അഷ്ടബീജ... സംഘമോ?" രാധാഗുപ്തൻ ആ വാക്കുകളിലെ അക്ഷരങ്ങളെ വേർതിരിച്ച് പതുക്കെ ഉരുവിട്ടു.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ നോട്ടം ഒരു കൂർത്ത അസ്ത്രം പോലെ സുമനന്റെ നേരെ തിരിഞ്ഞു.
"ഈ പേര്... നിങ്ങളെവിടെ നിന്നാണ് കേട്ടത്?"
സുമനൻ വിറയ്ക്കുന്ന വിരലുകളോടെ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി. തന്റെ കൈയിലിരുന്ന ആ പരുക്കൻ ചുരുൾ രാധാഗുപ്തന്റെ മുന്നിലെ ഭൂപടത്തിന് മുകളിലേക്ക് എടുത്തുവെച്ചു.
"ഇതിൽനിന്ന്, മഹാമാത്യാ."
രാധാഗുപ്തന്റെ കണ്ണുകൾ ആ മടക്കുകളിലേക്ക് തുളച്ചുകയറി.
അത് നിവർത്തി ഉള്ളിലെ പ്രാചീന ബ്രാഹ്മി ലിപികൾ വായിക്കുന്നതിന് മുൻപുതന്നെ, ജംബുദ്വീപത്തിന്റെ അടിത്തറയിളക്കാൻ പോന്ന ഏതോ ഒരു ഭീകരസത്യമാണ് തന്റെ മേശപ്പുറത്ത് എരിഞ്ഞുനിൽക്കുന്നതെന്ന് ആ ചാണക്യശിഷ്യൻ തിരിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നു!
രാധാഗുപ്തന്റെ വിരലുകൾ ആ പരുത്തിച്ചുരുളിന്റെ അരികിൽ ഉറച്ചുനിന്നു.
"അഷ്ടബീജ സംഘം..."
അദ്ദേഹം ഒരിക്കൽകൂടി ആ പേര് ഉരുവിട്ടു. സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അനേകം രഹസ്യപ്പട്ടികകൾ മനസ്സിലൂടെ മിന്നിമറഞ്ഞെങ്കിലും, ഇത്തരമൊരു സംജ്ഞ ആദ്യമായാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാതുകളിലെത്തുന്നത്.
"ഇതൊരു സാധാരണ ഉപജാപക സംഘം മാത്രമാണെന്ന് അങ്ങ് കരുതുന്നില്ലല്ലോ, മഹാഥേരാ?"
മൊഗ്ഗലിപുത്ത തിസ്സ കുറച്ചുനേരം നിശ്ശബ്ദനായി ഇരുന്നു. പിന്നീട് ആ കല്ലുമുറിയുടെ കനംകൂടിയ ശാന്തതയിലേക്ക് അദ്ദേഹം വാക്കുകൾ പകർന്നു:
"അല്ല, മഹാമാത്യാ. ഇത് വെറുമൊരു സംഘമല്ല... മറിച്ച് മനുഷ്യകുലത്തിന് നേരെ തുറന്നുപിടിച്ച ഒരു പൈശാചിക ദർശനമാണ്."
രാധാഗുപ്തൻ കൺപീലികൾ ചെറുതായി ചുരുക്കി തിസ്സയെ നോക്കി. "ദർശനമോ?"
"തഥാഗതന്റെയും മഹാവീരന്റെയും അഹിംസാ ദർശനങ്ങൾ ജംബുദ്വീപത്തിൽ വ്യാപിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന കാലം. പ്രകൃതിനിയമങ്ങളെയും ആത്മനിയന്ത്രണത്തെയും തപസ്സിനെയും സ്വന്തം മോക്ഷമാർഗ്ഗങ്ങളായി മുഖ്യധാര സ്വീകരിച്ചപ്പോൾ, അതിനിടയിൽ ഇരുട്ടിന്റെ ചില അവാന്തരവിഭാഗങ്ങൾ വേരുപിടിച്ചു."
തിസ്സയുടെ സ്വരം ശാന്തമായിരുന്നെങ്കിലും, ഓരോ വാക്കും ആ മുറിയിലെ വായുവിനെ വല്ലാതെ ഭാരമുള്ളതാക്കിത്തീർത്തു.
"ബുദ്ധനും ജൈനപാരമ്പര്യങ്ങളും പഠിപ്പിച്ചത്—മോക്ഷവും വിമോചനവും മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിലാണ്. ആത്മനിയന്ത്രണത്തിലൂടെ നാം ബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകണം. എന്നാൽ..." തിസ്സയുടെ കണ്ണുകൾ മേശപ്പുറത്തെ തുണിച്ചുരുളിലേക്ക് താഴ്ന്നു, "ആ ധർമ്മപാതകളെ അടിമുടി നിഷേധിച്ച് തികച്ചും വികൃതമായൊരു വഴിയാണ് ഇവർ വെട്ടിത്തുറന്നത്."
മുറിയിൽ ശ്വാസമടങ്ങിയ നിശ്ശബ്ദത കട്ടപിടിച്ചു.
"അവരുടെ അടിസ്ഥാന സിദ്ധാന്തം തന്നെ പ്രകൃതിക്ക് വിരുദ്ധമാണ്. അവർ വിശ്വസിച്ചു—'മനുഷ്യൻ അപൂർണ്ണനാണ്'."
"അതിൽ അസ്വാഭാവികമായി ഒന്നുമില്ലല്ലോ," രാധാഗുപ്തൻ പറഞ്ഞു. "മനുഷ്യൻ അപൂർണ്ണനാണെന്നത് പ്രകൃതിസത്യമല്ലേ?"
"അതെ," തിസ്സ തുടർന്നു. "പക്ഷേ അവർ ആ അപൂർണ്ണതയിൽ നിർത്തിയില്ല. അവർ ഒരു വിധിന്യായം പോലെ പ്രഖ്യാപിച്ചു: 'അപൂർണ്ണനായ മനുഷ്യനെ മോക്ഷത്തിലേക്ക് നയിക്കേണ്ടതില്ല. മറിച്ച്, സർവ്വഗുണസമ്പന്നനായ പരിപൂർണ്ണ മനുഷ്യനെ നാം ഇവിടെ സൃഷ്ടിക്കണം!'"
രാധാഗുപ്തന്റെ മുഖത്തെ നിർവികാരതയിൽ ആദ്യമായി നേരിയൊരു വിള്ളൽ വീണു. "സൃഷ്ടിക്കണമെന്നോ?"
"അവരുടെ വിശ്വാസപ്രകാരം 'എട്ട്' എന്ന സംഖ്യ പ്രകൃതിയുടെ പൂർണ്ണതയായിരുന്നു."
തിസ്സ തന്റെ വിരലുകൾ കൊണ്ട് കൽമേശപ്പുറത്ത് എട്ട് തവണ താളത്തിൽ തട്ടി.
"എട്ട് പരമോന്നത ഗുണങ്ങൾ."
സുമനൻ ശിരസ്സുതാഴ്ത്തി നിന്നു. മഹാഥേരൻ ആ ഗുണങ്ങൾ ഒന്നൊന്നായി എണ്ണിപ്പറഞ്ഞു:
"ജ്ഞാനം... പ്രജ്ഞ... ധൈര്യം... സൗന്ദര്യം... ശക്തി... ഓർമ്മ... നേതൃത്വം... ഒടുവിൽ സൃഷ്ടിപരത."
ആ എട്ട് പദങ്ങളും ആ നിശ്ശബ്ദമായ അറയ്ക്കുള്ളിൽ ഭയാനകമായൊരു മാറ്റൊലിയായി തങ്ങിനിന്നു.
"ഈ എട്ട് അത്യുന്നത ഗുണങ്ങളും ഒരൊറ്റ മനുഷ്യനിൽ സ്വാഭാവികമായി പൂർണ്ണതയോടെ ഒത്തുചേരില്ല," തിസ്സയുടെ ശബ്ദം ഗൗരവതരമായി താഴ്ന്നു.
"എന്നിട്ട്?" രാധാഗുപ്തന്റെ ചോദ്യം കഠിനമായിരുന്നു.
തിസ്സയുടെ കണ്ണുകളിൽ ആഴമേറിയൊരു ഇരുൾ പടർന്നു.
"അതാണ് അവരുടെ പരീക്ഷണങ്ങളുടെ തുടക്കം. ഒരു മനുഷ്യനിൽ ഇല്ലാത്ത ആ വിശിഷ്ടഗുണം... ആ ഗുണം ജന്മനാ തികഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന മറ്റൊരു മനുഷ്യനിൽ നിന്ന് ബലമായി വേർതിരിച്ചെടുക്കാം എന്ന് അവർ വ്യാമോഹിച്ചു!"
രാധാഗുപ്തൻ ഇരിപ്പിടത്തിൽ നിന്ന് പെട്ടെന്ന് എഴുന്നേറ്റു. അത്രയും നേരം ആ മുറി കാത്തുസൂക്ഷിച്ച നിശ്ശബ്ദത ആ ഒരൊറ്റ നീക്കത്തിൽ തകർന്നുപോയി.
""വേർതിരിച്ചെടുക്കുകയോ? ജ്ഞാനവും പ്രജ്ഞയും ധൈര്യവും ഓർമ്മയുമെല്ലാം... ശരീരത്തിൽ നിന്ന് മുറിച്ചുമാറ്റാൻ ഇത് കേവലമൊരു മാംസപേശിയോ അസ്ഥിയോ അല്ലല്ലോ മഹാഥേരാ!" രാധാഗുപ്തന്റെ സ്വരത്തിൽ അവിശ്വാസവും അമർഷവും കലർന്നു.
"നമുക്കത് അസംബന്ധമായി തോന്നാം. എന്നാൽ അവരുടെ ഗൂഢതന്ത്രങ്ങൾ അതിനെ ശാസ്ത്രീയമാക്കാൻ ശ്രമിച്ചു," തിസ്സ പതുക്കെ പ്രതികരിച്ചു. "ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ഒരു അവയവം മാറ്റിസ്ഥാപിക്കുന്നതുപോലെ, മനുഷ്യന്റെ ആത്മാവിനെയും മാനസിക ഗുണങ്ങളെയും ഘട്ടംഘട്ടമായ പരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെ പിഴുതെടുത്ത് മറ്റൊരു കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് ലയിപ്പിക്കാമെന്ന് അവർ സ്വപ്നം കണ്ടു."
സുമനൻ വിറയ്ക്കുന്ന സ്വരത്തോടെ സാവധാനം തലയുയർത്തി.
"അതിനൊരു ആധാരമുണ്ട് മഹാമാത്യാ,"
0 comments:
Post a Comment